Του Ιερομονάχου Νικήτα Παντοκρατορινού
Εμφανίστηκε προ ημερών ένα δημοσίευμα το οποίο αναφέρεται στον διορισμό αρχιεπισκόπου στην Ελλάδα από το λεγόμενο “Πατριαρχείου Κιέβου”. Ο διορισμός αρχιεπισκόπου δεν αποτελεί το παράδοξο του θέματος, διότι δεν πρόκειται περί αναγνωρισμένης Εκκλησίας η οποία διορίζει δικό της αρχιεπίσκοπο στην Ελλάδα, αλλά πρόκειται περί μίας σχισματικής δομής η οποία σε συνεργασία με την σχισματική παλαιοημερολογίτικη δομή ΓΟΧ, που δραστηριοποιείται στον Ελλαδικό χώρο, προέβη σε αυτόν τον διορισμό. Το παράδοξο, όμως, είναι η σύνδεση που γίνεται από τον συντάκτη του άρθρου με τον Αρχιεπίσκοπο Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ.κ. Επιφάνιο, τον Προκαθήμενο της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας. Και θα εξηγήσουμε.
Στο άρθρο πολύ σωστά αναφέρεται: “Να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια δομή που δεν βρίσκεται σε κοινωνία με τις επίσημες Ορθόδοξες Εκκλησίες”, όμως, το δηλητήριο της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας για την συντήρηση της διχόνοιας στην Εκκλησία της Ουκρανίας χύνεται στην αμέσως επόμενη φράση “ενώ από τους κόλπους της βγήκε ο σημερινός Μητροπολίτης Κιέβου Επιφάνιος της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας”. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, πολύ καλά ότι η παραπληροφόρηση αυτή προέρχεται από κάποιους οι οποίοι είναι ενοχλημένοι με την δημιουργία της 15ης Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας και οι οποίοι, φυσικά, ως πολέμιοί της βάζουν συνεχώς προσκόμματα. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι ενοχλημένοι δεν είναι άλλοι από τους ανθρώπους της ρωσικής Εκκλησίας απανταχού της γης, οι οποίοι ουδέποτε έδειξαν ενδιαφέρον για την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας εν γένει, αλλά φροντίζουν με την διασπορά τέτοιων άρθρων και ειδήσεων να συντηρούν τον διχασμό, για να μην εναντιωθούν στα γεωπολιτικά συμφέροντα της ρωσικής Ομοσπονδίας. Είναι σαφές ότι η οποιαδήποτε ενότητα υπάρξει στην Εκκλησία της Ουκρανίας θα είναι τεράστιο πλήγμα για την Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία θα χάσει σιγά σιγά πλήρως την επιρροή της σε αυτήν. Αλλά, θα είναι και τεράστιο πλήγμα και για την Κυβέρνηση Πούτιν, αφού, θα αποδυναμώσει τον τελευταίο μικρό φιλορωσικό πυρήνα που έχει απομείνει στην Ουκρανία. Και ο πυρήνας αυτός συντηρείται με την ύπαρξη και δραστηριότητα των Αρχιερέων και όλων των κληρικών της ρωσικής Εκκλησίας μέσα στην Ουκρανία, οι οποίοι έχουν επικεφαλής τον Μητροπολίτη Ονούφριο. Έγιναν προσπάθειες να αποδειχτεί ότι η δομή αυτή (με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Ονούφριο) έχει διακόψει κάθε σχέση με την ρωσική Εκκλησία. Αλλά ήταν ανεπιτυχείς, διότι, ούτε όλοι οι Αρχιερείς της έπαψαν να μνημονεύουν τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, αλλά, και ουδέποτε έγινε αποδεκτή αυτή η διακοπή από την ρωσική Εκκλησία η οποία πάντα δηλώνει την ύπαρξη αυτής της δομής ως ένα από τα κομμάτια της. Ο ίδιος ο Πούτιν, μάλιστα, αναφέρθηκε και απαίτησε ουκ ολίγες φορές την προστασία αυτού του τμήματος της ρωσικής Εκκλησίας από τους οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θρησκευτικών ελευθεριών. Έχει γίνει, λοιπόν, φανερό και στον πιο απλοϊκό Ουκρανό πιστό ότι όλη αυτή η προσπάθεια διακοπής κάθε σχέσης με την ρωσική Εκκλησία έγινε για να θολώσει τα νερά και να μπερδέψει τον πιστό ορθόδοξο λαό της Ουκρανίας. Ακόμα, μέχρι σήμερα οι ίδιοι δεν θέλουν να αποκαλούνται “ρωσική Εκκλησία στην Ουκρανία”, διότι η λέξη ρωσική είναι πολύ βαριά για να γίνει αποδεκτή από τους Ουκρανούς μετά την τόση καταστροφή που έχουν υποστεί από τους Ρώσους. Επιμένουν στο “Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία” για να μπορέσουν να παραμείνουν κάπως αποδεκτοί από τους τελευταίους πιστούς που της απέμειναν.
Ας δούμε, λοιπόν, για ποιο λόγο η αναφορά του άρθρου στον Μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο ως προερχόμενο από το λεγόμενο “Πατριαρχείο Κιέβου” είναι απολύτως ψευδής και παραπλανητική. Το Πατριαρχείο Κιέβου ιδρύθηκε το 1992 από τον πρώην Μητροπολίτη Κιέβου Φιλάρετο μετά την καθαίρεσή του από το Πατριαρχείο Μόσχας. Δεν ακολουθήθηκε καμία κανονική εκκλησιαστική διαδικασία για την δημιουργία του και ως εκ τούτου ήταν από την αρχή σχισματικό και δεν αναγνωρίστηκε από καμία Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία. Ο Μητροπολίτης Φιλάρετος προσέφυγε αρκετές φορές με Έκκλητο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για να αναγνωριστεί η δομή του, χωρίς αποτέλεσμα όμως, αφού ο Οικουμενικός Πατριάρχης πάντα περίμενε και τις ενέργειες της ρωσικής Εκκλησίας σε αυτό για την αποφυγή οποιωνδήποτε αντιδράσεων. Όμως, ουδέποτε η Εκκλησία της Ρωσίας δεν συναίνεσε σε αυτό και συντηρούσε την ύπαρξη αυτής της σχισματικής δομής, χωρίς να προσπαθεί να ρίξει γέφυρες ενότητας, για να μην επηρεαστεί ο ορθόδοξος ουκρανικός κλήρος και λαός στο αίτημα για Αυτοκεφαλία που προωθούσε το Πατριαρχείο Κιέβου. Μετά από είκοσι, σχεδόν, χρόνια υπομονής ο Οικουμενικός Πατριάρχης αισθάνθηκε ότι θα ήταν υπόλογος ενώπιον του Θεού αν δεν έδινε λύση σε αυτό το σχίσμα. Και έτσι, την 11η Οκτωβρίου 2018 δέχτηκε την εκ νέου Έκκλητο προσφυγή από τον Μητροπολίτη Φιλάρετο και τον επανέφερε στην κανονική τάξη αποκαθιστώντας αυτόν στον αρχιερατικό του βαθμό και φέρνοντας τους πιστούς αυτής της δομής σε εκκλησιαστική κοινωνία. Το Πατριαρχείο Κιέβου παρέμεινε ως δομή για δύο μήνες ακόμα, μέχρι που συγκλήθηκε η “Ενωτική Σύνοδος” στο Κίεβο στις 15 Δεκεμβρίου 2018. Πριν την έναρξη των εργασιών της Ενωτικής Συνόδου ο προεδρεύων τότε, Μητροπολίτης Γαλλίας (νυν Χαλκηδόνος) Εμμανουήλ, πολύ ορθώς, απαίτησε από τους δύο πρώην σχισματικούς “Προκαθημένους” Φιλάρετο και Μακάριο να φέρουν υπογεγραμμένη την διάλυση των δομών τους για να μπορέσουν να ξεκινήσουν οι διεργασίες της Συνόδου. Πράγμα το οποίο έγινε, φανερώνοντας με αυτόν τον τρόπο και την απαιτούμενη μετάνοια που πρέπει να υπάρχει σε περιπτώσεις επαναφοράς σχισματικών στην κανονικότητα. Έτσι, λοιπόν, εκείνη την ημέρα διαλύθηκε το Πατριαρχείο Κιέβου οριστικώς και αμετακλήτως. Ο Μητροπολίτης Επιφάνιος λοιπόν, αλλά και αρκετοί από τους σημερινούς Αρχιερείς της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας βγήκαν από τους κόλπους αυτής της δομής που διαλύθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Όχι, όπως αναφέρεται στο άρθρο, από την σημερινή δομή, το λεγόμενο “Πατριαρχείο Κιέβου”.
Η δημιουργία και η ιστορία του σημερινού λεγόμενου “Πατριαρχείου Κιέβου” έχει ως εξής: Ο Μητροπολίτης Φιλάρετος μετά την “Ενωτική Σύνοδο” και την δημιουργία της νέας Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας διορίστηκε ως μόνιμο μέλος της Συνόδου της Εκκλησίας αυτής. Όμως, 6 μήνες μετά, τον Ιούνιο του 2019, ο ενενηκονταετής, πλέον, Φιλάρετος ήλθε σε ρήξη με τον Προκαθήμενο Επιφάνιο και τα μέλη της Συνόδου και αποσκίρτησε, δηλώνοντας ότι επαναφέρει το Πατριαρχείο Κιέβου. Μια όμως τέτοιου είδους δήλωση, χωρίς τα απαιτούμενα έγγραφα και άδειες είναι λογικό να μην ληφθεί στα σοβαρά από κανέναν, από την στιγμή μάλιστα που η διάλυση του Πατριαρχείου Κιέβου ήταν ήδη υπογεγραμμένη από τον ίδιο 6 μήνες νωρίτερα. Αυτοί που ωφελήθηκαν από την νέα κατάσταση ήταν αυτοί που προσπαθούν με κάθε τρόπο να συντηρήσουν την διχόνοια και την σύγχυση στην Εκκλησία της Ουκρανίας. Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας ανέχτηκε την δραστηριότητα του Φιλαρέτου επιτρέποντας να λειτουργεί στον καθεδρικό ναό του Αγίου Βλαδιμήρου στο Κίεβο και να διαμένει στο μητροπολιτικό κτήριο που όλα τα προηγούμενα χρόνια χρησιμοποιούσε. Και όλα αυτά, για την προσφορά του στην Εκκλησία της Ουκρανίας και στο σεβάσμιο της ηλικίας του. Γνωρίζοντας, όμως, ότι οι ενέργειές του δεν έχουν καμία κανονική ισχύ στα της Εκκλησίας και πως μετά την κοίμησή του όλα τα κτήρια και οι ιδιοκτησίες που χρησιμοποιούσε θα επέστρεφαν στην ιδιοκτησία της Εκκλησίας της Ουκρανίας. Όπως και έγινε τον Μάρτιο του 2026, όταν ο πρώην Μητροπολίτης Φιλάρετος εκοιμήθη.
Το χαρακτηριστικό είναι ότι από τους επτά Αρχιερείς που υπήρχαν σε αυτή τη νέα δομή του λεγόμενου “Πατριαρχείου Κιέβου”, οι τέσσερις δεν μετείχαν στην συνάντηση για εκλογή νέου “Πατριάρχη Κιέβου”, ενώ οι άλλοι τρεις συναντήθηκαν σε ένα ξενοδοχείο στο Κίεβο, την ώρα της εξοδίου ακολουθίας του Φιλαρέτου και ανακοίνωσαν ότι ο νέος “Πατριάρχης Κιέβου” θα είναι ο Νικόδημος (Κόμπζαρ). Όλος ο υπόλοιπος κλήρος (ιερείς και διάκονοι) που διακονούσαν με τον Φιλάρετο εντάχθηκαν στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας. Η δομή αυτή δεν έχει κανένα υποστατικό και όλες οι λειτουργίες γίνονται σε ένα διαμέρισμα. Πράγματι, η Εκκλησία της Ουκρανίας δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από το λεγόμενο “Πατριαρχείο Κιέβου” το οποίο στηρίζεται μόνο από τους πολεμίους της ενότητας και της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας. Και είναι απολύτως κατανοητό ότι τέτοιου είδους άρθρα έχουν σκοπό να πλήξουν τον Μητροπολίτη Επιφάνιο και την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας εν γένει.
Όσο περνάει ο καιρός θαυμάζουμε το διορατικό βλέμμα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου, ο οποίος τρία χρόνια πριν την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία απέδωσε την Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας και με αυτόν τον τρόπο οι ορθόδοξοι της Ουκρανίας μπορούν, πλέον, να έχουν την Εκκλησία τους. Σε αντίθετη περίπτωση θα είχαν όλοι προστρέξει στους Καθολικούς και τους Ουνίτες, αφού για να μείνει κάποιος ορθόδοξος στην Ουκρανία θα έπρεπε να προσέρχεται σε ναούς της ρωσικής Εκκλησίας. Πράγμα που δεν θα το ήθελε κανείς στην Ουκρανία. Έτσι σώθηκε η Ορθοδοξία στην Ουκρανία και δεν επαναλήφθηκε ό,τι είχε συμβεί στην Λιθουανία, την Λετονία και την Πολωνία που για τους ίδιους λόγους είναι πλέον Καθολικές χώρες.
