√ Σχολιασμός του Σεβ. Μητροπολίτου Μπίλα Τσέρκβα κ. Ευστρατίου
(της Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας)
για την πρώτη Πατριαρχική Θεία Λειτουργία
του νέου Πατριάρχου Γεωργίας στην Τιφλίδα:
Ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες από τη λειτουργία στην Τιφλίδα.
Την Κυριακή, 17 Μαΐου, τελέστηκε η πρώτη μετά την ενθρόνιση Θεία Λειτουργία, της οποίας προέστη στον μητροπολιτικό καθεδρικό ναό της Τιφλίδας ο Καθολικός-Πατριάρχης Σίο (Συμεών) Γ΄. Ουσιαστικά αποτέλεσε συνέχεια της ενθρόνισης, καθώς σε αυτήν συγκεντρώθηκαν οι αντιπροσωπείες των Τοπικών Εκκλησιών με τις οποίες το Πατριαρχείο Γεωργίας διατηρεί επίσημη εκκλησιαστική κοινωνία.
Είναι γνωστό ότι η τάξη με την οποία οι ιεράρχες των διαφόρων Εκκλησιών στέκονται κατά τη διάρκεια συλλειτουργίας αποτυπώνει τη σειρά των Διπτύχων της εκάστοτε Εκκλησίας. Γι’ αυτό έχει ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη, μητροπολίτης Νικήτας (φωτ. 1, αρ. 2), τοποθετήθηκε υψηλότερα από τον Μητροπολίτη Ροστισλάβο της Εκκλησίας Τσεχίας και Σλοβακίας, παρότι εκείνος είναι Προκαθήμενος (φωτ. 1, αρ. 3). Ακολουθούσαν οι εκπρόσωποι των αρχαίων Πατριαρχείων: Αλεξανδρείας (φωτ. 1, αρ. 4), Αντιοχείας (φωτ. 1, αρ. 5) και Ιεροσολύμων (φωτ. 1, αρ. 6).
Αντίθετα, ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Ρωσίας και ο επίσκοπος της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Πολωνίας (φωτ. 2) βρίσκονταν μέσα στο ιερό βήμα και δεν συλλειτουργούσαν. Διότι το Πατριαρχείο Μόσχας το 2018 διέκοψε τις σχέσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, και έκτοτε οι ιεράρχες της Μόσχας δεν συλλειτουργούν όπου λειτουργεί ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και οι εκπρόσωποί του. Αναφέρεται επίσης ότι δεν συλλειτούργησε και ο παρών στη γιορτή Σέρβος επίσκοπος.
Ουσιαστικά το Πατριαρχείο Μόσχας έθεσε ενώπιον του Πατριαρχείου Γεωργίας ένα δίλημμα: θα συλλειτουργήσουν οι Ρώσοι ιεράρχες ή ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη; Ο Καθολικός επέλεξε ΟΧΙ τη Μόσχα.
Αντίθετα, ο μητροπολίτης Σέργιος Γκενσίτσκι (φωτ. 3), ιεράρχης του Πατριαρχείου Μόσχας στην Τερνόπολη της Ουκρανίας υπό τον μητροπολίτη Ονούφριο, επέλεξε τη Μόσχα. Γι’ αυτό και δεν συλλειτούργησε, όπως ακριβώς και ο Ρώσος αρχιερέας.
(ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Υποτίθεται ότι λειτούργησε «σε άλλον ναό», γεγονός που δεν αλλάζει την ουσία του σχολίου.)
Στην Ουκρανία η UOC-MP (Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας) μιλά για την ανεξαρτησία της από τη Μόσχα. Όμως εκτός των συνόρων της χώρας μας, αυτή η δομή ενεργεί παντού αποκλειστικά όπως καθορίζεται από το κέντρο της.
Έτσι, παρά τις προσπάθειες να παρουσιαστεί σε πηγές που πρόσκεινται στο Πατριαρχείο Μόσχας η επίσκεψη του Σέργιου ως κάποια «ιδιαίτερη μορφή αναγνώρισης», η πραγματικότητα μαρτυρεί κάτι διαφορετικό. Παρεμπιπτόντως, μάρτυρες σύντομης συνομιλίας του Σέργιου με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο κατά την κηδεία του Πατριάρχη Ηλία εξέφρασαν έκπληξη, επειδή παρουσιάστηκε ξεκάθαρα ως μητροπολίτης υπό το ωμοφόριο του «Πατριάρχη Κυρίλλου». Ακριβώς έτσι — του Κυρίλλου.
Βεβαίως, δεν υπάρχει λόγος να αναμένει κανείς από τον νέο Καθολικό απότομες ενέργειες που θα προκαλούσαν ανοιχτή ρήξη με τη Μόσχα από τώρα. Ωστόσο, η πρώτη κιόλας λειτουργία του έδειξε ότι σίγουρα δεν προτίθεται να γίνει μαριονέτα στα ρωσικά χέρια.
Σε αντίθεση με ανθρώπους όπως ο μητροπολίτης Σέργιος, ο οποίος έθεσε την πίστη στις παρακαταθήκες του Γκουντιάγεφ (σ.μ. του Μόσχας Κυρίλλου) πάνω από την ενότητα με τον Χριστό και τις Άγιες Εκκλησίες Του στη συνοδική Ευχαριστία.
Φωτ. 1 — αρχή της Θείας Λειτουργίας·
Φωτ. 2 — την ίδια στιγμή ο ιεράρχης του Πατριαρχείου Μόσχας δεν συλλειτουργεί, αλλά στέκεται στο ιερό βήμα·
Φωτ. 3 — χαιρετισμοί μετά τη Λειτουργία (1–6: ο Καθολικός και οι εκπρόσωποι των Πατριαρχείων Οικουμενικού, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων και Μόσχας· πίσω ο μητρ. Σέργιος).
Οι φωτογραφίες προέρχονται από τη ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση της ακολουθίας από τη γεωργιανή τηλεόραση.
