Αυτά είναι τα προβλήματα που θα βρει μπροστά του ο Αντώνης Σαμαράς και το ξέρει. Γι αυτό καθυστερεί. Όχι γιατί είναι πιο έμπειρος και «δεν την πάτησε» όπως άλλοι, αλλά επειδή είναι έμπειρος και καταλαβαίνει ότι απέναντί του θα βρει στρατό που δεν θα ανέχεται να χάσει την εξουσία για γινάτια ή για μια γενική ανησυχία και που στο πρόσωπο του Α. Σαμαρά θα βλέπει ένα πραγματικό αντίπαλο.
Του Ζαχαρία Ζούπη*
Το Καλοκαίρι προχωράει και το υπό ίδρυση επί μήνες κόμμα Σαμαρά δεν έχει εμφανιστεί ακόμα. Πολλοί λένε, ότι ο πρώην πρωθυπουργός «δεν τσίμπησε» από την φημολογία περί εκλογών τον Σεπτέμβρη όπως ο Α. Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού.
Ωστόσο, ο μεν Α. Τσίπρας βρίσκεται αυτή την στιγμή δημοσκοπικά κατά μ.ό. στο 16%-17% και η Μαρία Καρυστιανού παρά την πτώση της είναι παρούσα και η μεγάλη άγνωστη Χ, αφού ακροατήρια που το σκέφτονται να την ψηφίσουν ανήκουν σε μεγάλο βαθμό σ’ αυτούς που δεν συμμετέχουν σε δημοσκοπήσεις.
Σε κάθε περίπτωση και τα δύο κόμματα έχουν μπει στη ζωή μας και αξιολογούνται, ενώ το «κόμμα Σαμαρά» βρίσκεται ακόμα στον χώρο της παραφιλολογίας, των παραπολιτικών. Γιατί άραγε; Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να επιδρούν στις καθυστερήσεις που κρατά.
Ένας λόγος είναι ότι δεν έχει και την πέραση, την απήχηση που εμφανίζεται ότι έχει. Προφανώς και ένας πρώην πρωθυπουργός έχει γνωστούς, φίλους, δίκτυο πανελλαδικό. Άλλο αυτό όμως και άλλο αξιόμαχος στρατός μάχης σε εκλογές.
Αυτό άλλωστε φαίνεται και σε όλες τις μετρήσεις από τον Οκτώβριο μέχρι σήμερα. Σίγουρο ότι θα ψηφίσουν ένα τέτοιο κόμμα δηλώνει ένα 3,5% και μαζί με το «μπορώ να το ψηφίσω» φτάνει στο 9%-11%.
Δεν το λες και υψηλή απήχηση, υψηλή επίδοση, όταν τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού εμφάνιζαν δυνητική ψήφο 21%. Άρα μάλλον ψάχνει στελέχη και πολλά από αυτά τα στελέχη, τουλάχιστον από αυτά που έχουν γραφτεί τα ονόματά τους έχουν απομακρυνθεί από την ΝΔ τουλάχιστον μια δεκαετία και έχουν μάλιστα περιπλανηθεί σε άλλα κόμματα, ανάμεσα στα οποία και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Πρόκειται δηλαδή για δυνάμεις που δεν μπορεί να πιστέψει κανείς ότι έβαλαν πλάτη π.χ. στις Ευρωεκλογές για τον Κ. Μητσοτάκη. Κάποιοι δε από αυτούς είχαν απόσταση και μηδενική συμβολή και στις Βουλευτικές εκλογές. Μια απλή μελέτη σε εκλογικές περιοχές το αποδεικνύει. Μιλάμε για δυνάμεις που μπορεί να ψήφισαν οποιοδήποτε άλλο κόμμα παρά την ΝΔ.
Άλλος λόγος μπορεί να είναι τα οικονομικά. Ωστόσο μια πραγματική καμπάνια ακόμα και δύο μηνών έχει κόστος και αυτό το γνωρίζει ο Α. Σαμαράς. Υποθέτω όμως ότι κάπως το έχει λύσει για να διαχέεται η φήμη μίας ίδρυσης. Ο τρίτος είναι ο φόβος του μπροστά στην σκληρή κριτική που θα δεχτεί.
Έτσι στελέχη της ΝΔ μπορεί αυτή την ώρα να δείχνουν ανθρώπινη και πολιτική ευγένεια απέναντι σε ένα πρώην πρόεδρο και ένα πρώην πρωθυπουργό, αλλά υπάρχουν αμείλικτα ερωτήματα που φαντάζομαι ότι θα δεχτεί. Για παράδειγμα, πως θα μπορεί να μιλάει για προσπάθεια υπεράσπισης του χαρακτήρα μίας παράταξης της οποίας έριξε μια Κυβέρνηση και τώρα δείχνει εμμονή να μην επανεκλεγεί;
Από πότε αυτό ονομάζεται κομματικός, παραταξιακός πατριωτισμός; Έπειτα η πορεία του έχει προβλήματα. Η στάση του για συμφωνία με τα Σκόπια επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη φάνηκε ότι κράτησε ανοικτό ένα θέμα που λύθηκε με πολύ χειρότερο τρόπο απ’ ότι ήταν δυνατόν να λυθεί.
Η στάση του στο 1ο Μνημόνιο άνοιξε τον δρόμο στον λαϊκισμό και τον αντισυστημισμό, άνοιξε εν τέλει τον δρόμο στην εξουσία ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, το ίδιο συμβαίνει και με μια ξεπερασμένη ατζέντα όπου κυριαρχεί ένας ανέξοδος πατριωτισμός στον οποίο κανείς δεν κατανοεί την ανησυχία του – όπως και άλλων ανησυχούντων- σε μια περίοδο που η Ελλάδα εμφανίζεται πιο θωρακισμένη παρά ποτέ ή την εμμονή στην woke agenda.
Φαντάζομαι ότι αυτά ο Α. Σαμαράς τα σκέφτεται και φοβάται τα συνδυασμένα πυρά από την βάση και τα στελέχη της ΝΔ που δεν είναι φοβικά και θα δώσουν την μάχη μίας τρίτης θητείας. Όταν θα εμφανιστεί, νομίζω ότι όλα αυτά θα έρθουν στην επιφάνεια, γιατί θα υπάρχει ένα δυναμικό που θα θέλει να αντιμετωπίσει κάθε εμπόδιο.
Αυτά είναι τα προβλήματα που θα βρει μπροστά του ο Α. Σαμαράς και το ξέρει. Γι αυτό καθυστερεί. Όχι γιατί είναι πιο έμπειρος και «δεν την πάτησε» όπως άλλοι, αλλά επειδή είναι έμπειρος και καταλαβαίνει ότι απέναντί του θα βρει στρατό που δεν θα ανέχεται να χάσει την εξουσία για γινάτια ή για μια γενική ανησυχία και που στο πρόσωπο του Α. Σαμαρά θα βλέπει ένα πραγματικό αντίπαλο.
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που προφανώς σκέφτεται ο Α. Σαμαράς. Η δυνητική του ψήφος παραπέμπει σε μια εκτίμηση ψήφου της τάξης του 4,5%-5,5%. Προέρχεται από δυνάμεις της ΦΩΝΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ, της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ, ίσως της ΕΛΠΙΔΑΣ και βέβαια ένα τμήμα της ΝΔ γύρω στο 2%.
Αυτό θα είναι δημοσκοπικό. Στην κάλπη θα είναι διαφορετικά. Τότε με ένα 3,5% -4% μπορεί στις πρώτες εκλογές να μπει στην Βουλή (αμφίβολο αν θα τα καταφέρει σε δεύτερες) και να προκαλέσει μια ανακατωσούρα και ένα πρόβλημα στην ΝΔ.
Η απόσταση όμως του 3,5%-4% από το 2,9% είναι πάρα πολύ μικρή και σ’ αυτή την περίπτωση όχι μόνο θα υποστεί μια ήττα, αλλά αντί να πληγώσει τον Κ. Μητσοτάκη μπορεί να τον ευνοήσει. Γιατί αυτό το 2,9% θα προστεθεί στο άθροισμα των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής και άρα θα πέσει ο πήχης της αυτοδυναμίας. Δεν θα είναι περίεργο να γίνει και έτσι.
Το έχουμε δει άλλωστε όταν ο Γ. Παπανδρέου έφτιαχνε το ΚΙΔΗΣΟ, πολλοί αναλυτές πρόβλεπαν ότι θα μείνει το ΠΑΣΟΚ εκτός Βουλής ενώ θα μπει το ΚΙΔΗΣΟ. Όλοι θυμόμαστε τι έγινε στο τέλος.
Θα δούμε τι θα γίνει. Η εξέταση πάντως σεναρίων αναδεικνύει την άγρια ομορφιά της πολιτικής.
*Ο Ζαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).
