Το Ενημερωτικό-Εκδοτικό Κέντρο της Επαρχίας Βολυνίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας καλεί τους Ουκρανούς προσκυνητές να σταθμίσουν «πνευματικά» τις συνθήκες του προσκυνήματος στην Κέρκυρα και επικρίνει τη στάση του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου.
Παραθέτουμε αυτούσια την ανακοίνωση:
ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΟΥΝ Ή ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΝ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΑ ΙΕΡΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΜΥΘΟΥΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές εν Χριστώ!
Θεωρούμε απαραίτητο να σας ενημερώσουμε για ορισμένες περιστάσεις οι οποίες, κατά την ποιμαντική μας άποψη, απαιτούν πνευματικό προβληματισμό πριν από ένα ταξίδι στην Κέρκυρα (Ελλάδα).
Στις 17 Αυγούστου 2026, ο Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων Νεκτάριος μετέβη αυτοπροσώπως στη Μόσχα, συνοδεύοντας τη δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος του Τριμυθούντος. Το ιερό λείψανο υποδέχθηκε πανηγυρικά ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος και για έναν μήνα θα περιοδεύσει σε δεκατρείς πόλεις της Ρωσίας.
Τιμούμε βαθύτατα την αγιότητα του δικαίου Σπυρίδωνος. Είναι οικουμενικός άγιος του Θεού και δεν αποτελεί ιδιοκτησία καμίας εκκλησιαστικής διοίκησης. Ακριβώς επειδή το ιερό λείψανο ανήκει σε ολόκληρη την Εκκλησία του Χριστού, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει σε μια συγκεκριμένη χρονική συγκυρία — όταν το Κίεβο και άλλες ουκρανικές πόλεις υφίστανται καθημερινά πυραυλικές και επιθέσεις με drones, άμαχοι πολίτες σκοτώνονται και ναοί και σπίτια καταστρέφονται.
Δεν μπορούμε επίσης να αγνοήσουμε το πού μεταφέρθηκε το ιερό λείψανο. Η πράξη αυτή πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το Πατριαρχείο Μόσχας όχι μόνο δεν καταδίκασε, αλλά και ιεροποίησε τη ρωσική ένοπλη επιθετικότητα εναντίον της Ουκρανίας: ευλογεί τον πόλεμο, δικαιολογεί την αιματοχυσία με εκκλησιαστική ρητορική και χρησιμοποιεί τα ιερά κειμήλια ως εργαλείο πνευματικής κινητοποίησης της κοινωνίας του επιτιθέμενου. Η μεταφορά των λειψάνων ενός θαυματουργού αγίου της ειρήνης και του ελέους εκεί όπου η εκκλησιαστική εξουσία αγιάζει τη βία εναντίον του ορθόδοξου λαού της Ουκρανίας δεν αποτελεί πράξη αδελφικής αγάπης, αλλά δημόσια επίδειξη αλληλεγγύης προς τους δολοφόνους.
Θεωρούμε την πράξη αυτή του Μητροπολίτη Νεκταρίου ακατάλληλη, οδυνηρή και πνευματικά επιβλαβή, λαμβάνοντας υπόψη το αίμα που εξακολουθεί να χύνεται στον ρωσοουκρανικό πόλεμο. Προκαλεί πληγή όχι μόνο στην ευαισθησία ενός λαού, αλλά και στην εκκλησιαστική συνείδηση: το ιερό λείψανο έχει τεθεί στην υπηρεσία της προπαγάνδας και όχι της ενότητας της Εκκλησίας του Χριστού.
Η κίνηση αυτή του Ιεράρχη δεν είναι τυχαία. Ο Μητροπολίτης Νεκτάριος επί σειρά ετών υποστήριζε δημοσίως το Πατριαρχείο Μόσχας στην Ουκρανία και εξακολουθεί συστηματικά να αγνοεί την ύπαρξη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, της οποίας την αυτοκεφαλία έχει αναγνωρίσει η ίδια η Τοπική του Εκκλησία, η Εκκλησία της Ελλάδος.
Δεν επιδιώκουμε να πολιτικοποιήσουμε την εκκλησιαστική ζωή. Αντιθέτως — ακριβώς για εκκλησιαστικούς λόγους θεωρούμε επικίνδυνο όταν ένα ιερό κειμήλιο χρησιμοποιείται για ιδιοτελή συμφέροντα ή για την προπαγάνδα του πολέμου. Δεν καλούμε σε αποχή από την τιμή προς τον Άγιο Σπυρίδωνα ούτε σε μποϊκοτάζ της ίδιας της Κέρκυρας, η οποία αποτελεί αρχαίο χριστιανικό προσκύνημα. Ωστόσο, θεωρούμε απαραίτητο κάθε Ουκρανός προσκυνητής να γνωρίζει τη στάση του Μητροπολίτη Νεκταρίου και να μπορεί να αξιολογήσει συνειδητά τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιεί το προσκύνημά του.
Καλούμε τους πιστούς μας που ταξιδεύουν σε τόπους προσκυνήματος να διατηρούν τη χριστιανική τους αξιοπρέπεια, να μην εμπλέκονται σε διαμάχες ή προσβολές, αλλά και να μη σιωπούν εκεί όπου η σιωπή μπορεί να εκληφθεί ως συναίνεση. Ο Απόστολος Παύλος μας καλεί: «Καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε» (Εφ. 5,11).
Η πίστη μας στην αγιότητα του Αγίου Σπυρίδωνος του Τριμυθούντος παραμένει αμετάβλητη. Είναι πρότυπο πραότητας, ελέους και προστασίας των αδικουμένων. Γι’ αυτό η αγάπη για την αλήθεια και η αφοσίωση στην πάσχουσα Ουκρανία απαιτούν από εμάς να διακρίνουμε το πρόσωπο του αγίου από τις πράξεις ορισμένων εκκλησιαστικών παραγόντων, οι οποίοι υπηρετούν όχι την ενότητα της Εκκλησίας του Χριστού, αλλά την πολιτική προπαγάνδα του επιτιθέμενου.
Κατά την παραμονή τους στην Κέρκυρα, οι προσκυνητές μπορούν και πρέπει, με σεβασμό αλλά και με σαφήνεια, να μιλούν στους ποιμένες και στην εκκλησιαστική κοινότητα για τον πόνο των Ουκρανών χριστιανών και για την αδυναμία μας να κατανοήσουμε μια τέτοια εκκλησιαστική κίνηση. Επαναλαμβάνοντας τα λόγια που αποδίδονται στον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, «με τη σιωπή προδίδεται ο Θεός», καλούμε κάθε προσκυνητή να σταθμίσει προσευχητικά τα πράγματα πριν από το ταξίδι του και να γίνει μάρτυρας της αλήθειας του Χριστού και όχι σιωπηλός θεατής ενός ξένου πολιτικού παιχνιδιού.
Απευθυνόμαστε επίσης στον Μητροπολίτη Νεκτάριο με την πρόσκληση να επισκεφθεί την Ουκρανία, και ιδιαιτέρως τη Βολυνία. Να επισκεφθεί μια χώρα η οποία καθημερινά πληρώνει με αίμα το δικαίωμά της να ζει ελεύθερη. Ας δει τους ουκρανικούς ναούς, ας συναντήσει τις οικογένειες των νεκρών, ας παρηγορήσει και ας προσευχηθεί για τον τερματισμό του πολέμου, για την ειρήνη στην Ουκρανία, για τον φωτισμό της ρωσικής εκκλησιαστικής ιεραρχίας και του ηγέτη του Κρεμλίνου. Ας ακούσει όχι τη ρωσική εκκλησιαστική προπαγάνδα για την Ουκρανία, αλλά τη φωνή των Ουκρανών χριστιανών.
Ενημερωτικό-Εκδοτικό Κέντρο της Επαρχίας Βολυνίας
της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας
